Auteursarchief: Anne Caroline Kotte

Week 16, Start zelfbeeld lessen

In week 15 hebben we de leerlingen de gelegenheid gegeven om verder aan hun portfolio te werken.

Vanaf week 16 zijn we gestart met een lessenreeks over het zelfbeeld van leerlingen. Hoe leerlingen naar zichzelf kijken is van invloed op hun vaardigheden binnen het zelfregulerend leren. Om leerlingen meer bewust te laten worden van hun beeld over zichzelf maken we gebruik van het UI-model van Korthagen. Dit model staat centraal in ‘Krachtgericht Coachen’ (2016). Het model is bedoeld als reflectiemiddel op een bepaalde situatie. Het gaat van gedrag naar binnen met als middelpunt de kernkwaliteiten. We gebruiken het model niet om naar een bepaalde situatie te kijken maar wel om per laag leerlingen zichzelf te laten onderzoeken door middel van verschillende opdrachten. In de bijlage zijn zeven lessen beschreven, per les zijn soms meerdere lesuren nodig. In de opstartten staat de les voor een zelfportret beschreven, zoals aangeven in het vorige bericht. Voorlopig zijn we nog wel mee bezig met de uitvoering van deze lessenserie.

Intussen hebben de lessen over gedrag, vaardigheden en de start van overtuigingen achter de rug. Opvallend was dat de leerlingen moeite hadden met het beschrijven van hun gedrag bij leeftijdgenoten. Mogelijk was dat spannender om aan te geven, dan hoe ze zich thuis en op school gedragen. Bij de vaardighedenbingo ontstond er een leuk gesprek over hoe groot de bingokaart zou moeten zijn als je wil winnen. Daarnaast was er de gelegenheid om bij sommige vaardigheden per leerling aan te geven dat je die mogelijk had verwacht en kwam naar voren in hoeverre leerlingen anders naar hun vaardigheden kijken dan wij als begeleider. Bij de eerste les over overtuigingen lieten leerlingen onverwacht een grote betrokkenheid zien door aandachtig te luisteren en mee te doen.

week 14 Portfolio

Na een vakantie is vaak een prettig moment om eens met een beetje afstand te kijken waar je staat, in bijvoorbeeld het leerproces. Daarvoor is het handig als je een overzicht hebt van je ontwikkeling. Tot nu bewaren de uitkomsten van opdrachten in een fysieke map. Dit is intussen een leuke verzameling materiaal. Helaas is de lijn in het materiaal niet duidelijk zichtbaar. We starten deze week met een digitaal portfolio met behulp van google sites. De leerlingen worden daarmee meer eigenaar van het vast leggen van hun ontwikkeling en we hopen dat de ontwikkeling die de leerlingen doormaken beter zichtbaar wordt.

Het portfolio bestaat uit de volgende pagina’s: home page met een korte inleiding, dit ben ik, mijn kern, doelen & plannen en een ontwikkelpagina. Op deze laatste pagina kunnen ze tussendoor uitkomsten ontdekkingen kwijt over zichzelf voordat ze die evt. een plaats geven op een van de andere pagina’s.

Om ze op weg te helpen heb ik twee woordwebs gemaakt, eentje met ideeën om te verwerken in een zelfportret en een met ideeën voor het onderdeel doelen & plannen. Van het woordweb ‘zelfportret portfolio’ kiezen de leerlingen in ieder geval vijf onderdelen die ze uitwerken. Bij elk onderdeel staan mogelijke vragen en ideeën voor uitwerking. Deze hoeven ze niet te gebruiken, maar dienen ter inspiratie. Veel van de vragen zijn eerder dit jaar in de dagopstart langs gekomen. Ik heb ze gevonden in bijvoorbeeld het Kennismakingsspel van P. Gerrickens & M. Verstege en andere coachkaarten. In het woordweb ‘Experimenteren met leren’ staan de behandelde onderwerpen van dit schooljaar met suggesties hoe ze kunnen oefenen met een bepaald onderdeel. Veel van deze experimenten komen uit: ‘Slim jezelf zijn’ van Remind (2022).

week 13 Ondersteunend tekenen

Deze week stonden de dagstart en groepslessen in het teken van ondersteunend tekenen. Deze lessen zijn gegeven door mijn collega.

Maandag hebben de kinderen ervaren hoe tekenen kan helpen bij het onthouden van dingen. Bij binnenkomst moest de ene helft van de groep 10 woorden overschrijven, de andere helft moest bij ieder woord een tekeningetje maken. Wat bleek? De tekenaars konden na een paar uur meer woorden terughalen dan de schrijvers! Verder zijn we maandag bezig geweest met de basis van het tekenen: houd het simpel en zorg voor een combinatie van woord en beeld. Dinsdag zijn we verder gegaan met het verbeelden van begrippen; hoe kan je op een eenvoudige manier zowel concrete als abstracte begrippen in een tekeningetje vangen? Ook hebben we geoefend met het tekenen van eenvoudige poppetjes. Deze verlevendigen je tekeningen en d.m.v. praat- of denkwolkjes kan je op een aantrekkelijke manier tekst of gedachten verwerken in bijvoorbeeld een samenvatting. Donderdag hebben we geoefend met manieren om structuur aan te brengen in je tekening: kaders, pijlen, kleur- en schaduwgebruik. Over een poosje gaan we leren hoe je deze vaardigheden kan gebruiken voor bijvoorbeeld een samenvatting of een mindmap. 

Week 12 LOB

Veel van onze leerlingen schrikken terug voor het kiezen van een profiel of het zoeken van een passende vervolgstudie. Dat maakt dat we ook aandacht willen besteden aan LOB, loopbaan oriëntatie en begeleiding. Net als andere thema’s hebben we een week hieraan besteed en zal het nog een of twee keer terugkomen. Nadat onderstaande lessen in de steigers stonden vond ik veel mooi materiaal op: https://www.expertisepuntlob.nl/tools/opdrachtenbank

In de eerste les hebben we leerlingen via een filmpje kennis laten maken met de vijf loopbaan competenties, van Marinka Kuijpers. Vervolgens mochten ze hun gedachten de vrije loop laten en alles aangeven wat er boven kwam bij de gedachte aan hun toekomst. In de tweede les hebben ze hun familie in kaart gebracht inclusief beroepen/ banen. Hier gingen ze enthousiast mee aan de slag en kwamen er mooie verhalen boven over familie leden en lieten de meeste leerlingen zien dat ze trots zijn op hun familie. In de derde les hebben ze gekeken naar arbeidsgebieden en werksoorten. In het verleden gaf dat leerlingen nog wel eens een andere kijk op beroepen. Dat effect had het deze keer niet zo. Wel waren ze goed in gesprek wat voor werk een bepaalde baan of beroep vooral inhoudt.

week 11, Groepsdynamiek communiceren

Deze week hebben we het onderdeel groepsdynamiek, voor nu, afgesloten.

Maandag hebben we eerst Sinterklaas gevierd met de leerlingen. De leerlingen hadden gekozen voor het dobbelspel. Niet iedereen had een cadeautje mee, maar diegene waren goed in staat om tot een oplossing te komen. De spelregels, vragen en opdrachten vind je hieronder. Dit duurde langer dan verwacht. Met de leerlingen die zich in de middag niet meer konden concentreren hebben we Sinterklaasspelletjes gedaan: toren bouwen van pepernoten, stafmikado en pepernoten darten. Stafmikado hebben we gespeeld met een groot mikado spel voor buiten, waarbij een van de stokken tot staf werd omgetoverd. Diegene die de staf kan pakken heeft dan gewonnen. Bij pepernoten darten, teken je een dartbord op tafel(s). Vanaf een afstand laat je de leerlingen een aantal pepernoten gooien en zo punten verzamelen.

De een na laatste les over communiceren was de opdracht ‘Het Leukste Spel Ooit’. De leerlingen keren als groep vier voorwerpen, in dit geval een blok, een touwtje, een matje en een balletje. De leerlingen bedachten zelf als groep een spel met minimaal een van deze voorwerpen. Er mochten geen andere voorwerpen aan toegevoegd worden. Mooi om te zien hoe sommige leerlingen proberen alle voorwerpen te integreren in het spel, hoe sommige de leiding nemen en anderen volgen en hoe ze soms de weg kwijt raken in de spelregels. Nog leuker was het plezier waarmee ze daarna hun spel speelden. In dit geval was het spel vrijwel hetzelfde als ‘iemand is hem, niemand is hem’. In de nabespreking waren ze goed in staat om variaties te bedenken zodat het spel leuker werd voor diegene die het toch minder fijn hadden gevonden. In de middag was de rust in de groep opvallend net als de hoge mate van concentratie.

In de laatste les hebben de leerlingen in tweetallen tips en tops bedacht voor de andere leerlingen, ook voor de leerlingen die niet aanwezig waren. Toen kwam naar voren dat ze niet allemaal gericht zijn op elkaar en daarmee niet veel zicht hebben op elkaar. Dat maakte het toch nog tot een lastige opdracht met een mooie uitkomst.